Nowe unijne przepisy: auta po szkodzie i części używane pod lupą
Kiedy auto po poważnej szkodzie trafia do kategorii wycofanych? Wyjaśniamy nowe unijne zasady dotyczące sprzedaży, napraw i oznaczania części używanych.
Nowe unijne przepisy nakładają na sprzedających i warsztaty obowiązek dokumentowania stanu technicznego samochodów po poważnych szkodach oraz oznaczania części pochodzących z aut używanych i regenerowanych. Zmiany dotyczą całego rynku wtórnego, od prywatnych ogłoszeń po handel internetowy.
Kiedy auto po szkodzie uznaje się za wycofane z ruchu?
Auto po szkodzie trafia do kategorii pojazdów wycofanych wtedy, gdy spełnia określone kryteria techniczne lub ekonomiczne. Decydujący jest tu rachunek opłacalności: jeśli koszt napraw dodany do obecnej wartości pojazdu przekracza jego wartość po wykonaniu naprawy, samochód nie wraca na drogę jako zwykłe używane auto.
Kryterium opłacalności naprawy
Ocenę techniczną sporządza niezależny rzeczoznawca motoryzacyjny. Jego opinia bierze pod uwagę m.in. uszkodzenie silnika lub instalacji po zalaniu, wycieki paliwa, gazu czy płynów eksploatacyjnych. Przepisy wskazują też dwa wyraźne przypadki: pożar, który zniszczy komorę silnika lub kabinę, oraz zalanie wodą sięgające powyżej deski rozdzielczej.
Rola ubezpieczyciela
Gdy ubezpieczyciel stwierdza techniczną szkodę całkowitą na podstawie opinii rzeczoznawcy, pojazd zostaje wycofany. Właściciel naprawianego auta może jednak wystąpić o pozostawienie go w kategorii pojazdów używanych, co daje mu szansę na dalsze użytkowanie po odpowiednim przywróceniu do stanu technicznego.
Kto musi przedstawić dokumenty przy sprzedaży auta?
Obowiązek potwierdzenia zdatności lub przedstawienia oceny dotyczy prywatnego sprzedawcy po całkowitej szkodzie. Równie mocno objęci są przedsiębiorcy, także gdy pojazd trafia do komisu, na aukcję albo jest sprzedawany przez internet. Kupujący nie powinien więc zakładać, że brak dokumentów w ogłoszeniu oznacza brak problemu.
Urząd może też zażądać przedstawienia dokumentacji, jeśli ma wątpliwości co do tego, czy pojazd został prawidłowo wycofany z eksploatacji. Oznacza to, że sprzedający powinni przechowywać komplet dokumentów także po zakończeniu transakcji.
Jakie terminy i zakresy wynikają z nowych przepisów?
Zmiany wprowadzają zarówno natychmiastowe wymogi dokumentacyjne, jak i obowiązki wchodzące w życie w przyszłości. Poniższe zestawienie porządkuje najważniejsze terminy i zakresy.
| Obszar | Zakres obowiązku | Termin |
|---|---|---|
| Ocena techniczna | Sporządza niezależny rzeczoznawca motoryzacyjny | Od wejścia przepisów |
| Świadectwo zdatności do ruchu | Ważne pięć lat od oceny technicznej | Od wejścia przepisów |
| Etykiety części | Części używane, regenerowane i odnowione, wydawane przez uprawnione zakłady, także w handlu internetowym | Od 1 września 2029 roku |
| Części z aut wycofanych | Oznaczanie, zabezpieczanie i udostępnianie dokumentacji organom | Od wejścia przepisów |
Jak będzie wyglądać ponowne użycie części?
Części związane z bezpieczeństwem mogą trafić do ponownego użycia tylko po pozytywnej ocenie. Ich montaż musi wykonać wykwalifikowany warsztat. Państwa członkowskie zostały zobowiązane do wspierania ponownego wykorzystania części, co ma ograniczać zapotrzebowanie na nowe komponenty i wspierać obrót częściami z drugiej ręki.
Przepisy przewidują też możliwy wymóg, zgodnie z którym warsztat musi oferować klientowi wariant z częściami używanymi lub regenerowanymi obok nowych. To zmieni sposób kalkulowania naprawy, bo klient będzie mógł świadomie wybrać tańszą opcję.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeśli kupujesz auto po poważnej szkodzie, sprawdź, czy sprzedawca przedstawi potwierdzenie zdatności albo ocenę rzeczoznawcy, a w przypadku aukcji lub internetu poproś o komplet dokumentów przed zapłatą. Warto też zwrócić uwagę na historię pojazdu: pożar komory silnika, zalanie powyżej deski rozdzielczej czy wycieki instalacji to sygnały, które powinny skłonić do dokładniejszej weryfikacji. Jeśli prowadzisz warsztat lub sprzedajesz auta jako firma, przygotuj procedury dokumentowania i oznaczania części już teraz, bo termin z 2029 roku przyjdzie szybciej, niż się wydaje.
Na podstawie: Gazeta Pomorska. Tekst opracowany redakcyjnie.